anima humana logo stowarzyszenie anima humana opp poczta anima humana
Wybierz język... flaga polska flaga niemiecka

sandra kania zdjecie Autor: Sandra Kania - studentka Pielęgniarstwa na Śląskim Uniwersytecie Medycznym w Katowicach.

CHOROBA ALZHEIMERA

W chorobie Alzheimera dochodzi do zwyrodnienia tkanki mózgowej, a następnie zaniku komórek nerwowych-neuronów. Jest to najczęstsza przyczyna demencji. Przyczyny tego schorzenia nie są do końca poznane, uważa się iż choroba jest związana z odkładaniem się w komórkach mózgu substancji białkowej zwanej amyloidem.

Jakie objawy powinny nas zaniepokoić?

  • Zaburzenia pamięci – szczególnie tak zwanej pamięci krótkotrwałej. Chory pamięta lepiej zdarzenia, które wydarzyły się w przeszłości a ma trudności w przypomnieniu sobie niedawno zaistniałych sytuacji. Pojawiają się utraty pamięci. Chory zaczyna się gubić w miejscach dobrze mu znanych.
  • Utrata zdolności uczenia się, racjonalnego myślenia, prawidłowej oceny sytuacji. Senior nie radzi sobie z codziennymi czynnościami oraz występują zaburzenia w sferze komunikacyjnej.
  • Częsta zmiana nastroju, zaburzenia osobowości. Zbieractwo może świadczyć o chorobie – chory gromadzi i chowa przedmioty, konsekwencją tego jest często nerwowość przy braku możliwości znalezienia danej rzeczy oraz oskarżenia i agresja skierowana na bliskich.

Czynniki ryzyka zachorowania

  • wiek powyżej 65lat
  • uwarunkowania genetyczne
  • schorzenia układu sercowo-naczyniowego
  • palenie papierosów
  • urazy głowy
  • poziom rozwoju intelektualnego
  • styl życia

Rozpoznanie

mózg_alzheimer

Nie jest łatwe, gdyż wiadomo że każdemu zdarza się coś zapomnieć, pomylić. Jednak gdy takie sytuacje zdarzają się nagminnie powinno to wzbudzić naszą czujność. Dokładne rozpoznanie jest możliwe po wykonaniu badania neuropatologicznego. Po rozpoznaniu choroby, jeśli to możliwe, warto określić czynnik lub czynniki, które wpłynęły na wystąpienie choroby i jeśli to możliwe wyeliminować je. Jeśli bliscy zauważą niepokojące objawy, konieczna jest natychmiastowa konsultacja lekarska.

Leczenie

Dotychczas nie znaleziono odpowiedniego leku, który zatrzyma postęp choroby. Leczenie farmakologiczne to leczenie objawowe zaburzeń pamięci i funkcji poznawczych. Leczenie powinno odbywać się pod kontrolą lekarza specjalisty neurologa lub psychiatry.Tak więc warto „dmuchać na zimne” i zwrócić uwagę na czynniki obniżając zachorowanie: -Utrzymywanie sprawności intelektualnej, warto np. rozwiązywać krzyżówki, grać w szachy, czytać. -Utrzymywać aktywność fizyczną, relacje społeczne. -Zadbać o odpowiednią dietę bogatą w warzywa i owoce, produkty z niską zawartością nasyconych tłuszczów, produkty bogate w witaminy z grupy B, a zwłaszcza w kwas foliowy i kwasy tłuszczowe omega-3. Utrzymywać odpowiedni poziom cholesterolu we krwi. Należy stosować się do zaleceń lekarza, pielęgniarki środowiskowej, fizjoterapeuty, psychologa.

Pielęgnowanie w chorobie Alzheimera

Jest to proces uzależniony od fazy choroby i zdolności chorego, więc trzeba podchodzić do niego w sposób indywidualny. Nie zapominając o podstawowych zasadach.

Etap względnej samodzielności

Jeżeli senior porusza się samodzielnie to należy zwrócić uwagę na chodniki i dywany (można całkowicie je usunąć albo przytwierdzić do podłoża aby uniknąć niepotrzebnego urazu). Zachęcam do motywowania chorego do wykonywania samodzielnie czynności samoobsługowych lub do współpracy w tych czynnościach (zależnie od stanu pacjenta). W pierwszej fazie choroby, gdy chory zachowuje zdolność samodzielnego ubierania warto wybierać prostą odzież i obuwie zapinane na rzepy; tak aby seniorowi umożliwić jak największą niezależność.
W początkowej fazie chory przeważnie sam jest w stanie dbać o swoją higienę, jednak przychodzi czas w którym to senior traci taką umiejętność. Wtedy to bliscy podejmują inicjatywę dbania o czystość i odpowiedni wygląd oraz komfort. Czasem jest to bardzo trudne, gdyż wiele osób przestaje mieć potrzebę czystości, często wręcz chory unika czynności pielęgnacyjnych. Potrzeba tu zaradnej osoby, która jest w stanie z łagodnością i odpowiednią umiejętnością podejść do chorego. W pielęgnacji jeśli to możliwe należy zachować zwyczaje seniora. Mycie powinno odbywać się raz dziennie, jeśli zajdzie taka potrzeba to nawet częściej.W razie konieczność warto zaopatrzyć się w specjalny sprzęt np. specjalne ławeczki, krzesła do kąpieli, maty antypoślizgowe, specjalne uchwyty łazienkowe. Należy zwracać uwagę na miejsca narażone na wilgoć: pachy, pachwiny, okolice miejsc intymnych, między palcami, u kobiet okolice pod piersiami. Należy dokładnie osuszyć te miejsca, w razie zaczerwienienia świadczącym najczęściej o odparzeniu należy używać preparatów na odparzenia np. sudocrem. Trzeba zwrócić uwagę na przydatki skóry: włosy, paznokcie. Mycie włosów w późniejszej fazie choroby może okazać się dość trudne – trzeba zwrócić uwagę by chory nie zakrztusił się wodą, aby szampon nie dostał się do oczu. Regularne obcinanie paznokci chorego zapobiega zadrapaniom seniora lub osoby opiekującej się. Jeśli chory mężczyzn posiada zdolność golenia się to należy mu zapewnić maszynkę elektryczną (usunąć z otoczenia żyletki, gdyż mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia np. podczas ataku agresji).
wskazówki_dla_chorego Jeśli pacjent często się gubi i ma problemy z orientacją pomocne będzie umieszczenie tablic kierunkowych z prostymi wskazówkami np. „toaleta”. Chory, który często ucieka powinien nosić specjalną bransoletkę lub kartę z nazwiskiem, informacją o miejscu zamieszkania i numer telefonu. Pamiętać należy szczególnie o zamykaniu drzwi na klucz, alby uniknąć sytuacji prowokujących ucieczkę.
Niestety wraz z postępem choroby senior bardzo często przestaje kontrolować potrzeby fizjologiczne lub nie potrafi przekazać informacji o odczuwaniu potrzeb. Na początku może być świadomy swojej dysfunkcji co może być dla niego bardzo krępujące. Pamiętajmy więc, aby podchodzić do takiej osoby z cierpliwością, zrozumieniem i łagodnością! Należy obserwować zachowania chorego aby poznać jakie zachowanie świadczy o odczuwaniu potrzeb. Jeśli nie potrafimy poznać zachowania, które informuje nas o konieczności skorzystania z toalety, warto w ciągu dnia prowadzić co jakiś czas seniora do ubikacji. Pomocne jest również zaopatrzenie się m.in. w pieluchomajtki, pampersy, podkłady na pościel, które często chronią przed całkowitą zmianą bielizny pościelowej.

Etap pozostania w łóżku

Mimo najlepszej opieki w ostatnim stadium choroby senior przestaje chodzić. Pamiętajmy, że jeśli chory jeszcze chodzi, powinniście wyprowadzać go z łóżka, zapewnić kilka razy dziennie spacer np. po mieszkaniu. Przemieszczać chorego chociażby tylko na fotel z wysokim oparciem. Aby jak najdłużej utrzymać chociażby minimalny ruch ciała. Okres pozostawania chorego w łóżku bywa bardzo różny i może trwać nawet kilka lat.
Jeśli senior jest unieruchomiony w łóżku należy zwrócić uwagę na profilaktykę odleżynową (więcej informacji w poprzednim artykule pt.„Odleżyny”).
Łatwo zauważyć, iż kontakt z osobą chorą na Alzheimera jest bardzo utrudniony. Warto zastanowić się nad formą pytania, które chcemy zadać aby nie wymagało rozległej odpowiedzi. Pytania powinny być jasno formułowane i krótkie, należy pytać o jedną rzecz w danym czasie. W razie potrzeby spokojnie powtórzyć pytanie.
Trzeba zwrócić dużą uwagę na utrzymanie dobrej relacji z osobą starszą, uzbrojenie się w cierpliwość, nie ponaglać. Bądźcie wyrozumiali dla seniorów, poświęcajcie im czas oraz pamiętajcie agresja i zmiany nastroju są skutkiem choroby, są niezależne od woli seniora!
Zachęcam do znalezienia w środowisku chorego grupy wparcia dla osób chorych lub opiekunów takich osób. Warto pamiętać, iż „Tylko życie poświęcone innym warte jest przeżycia.” (Albert Einstein).

Opracowanie na podstawie:
G. Schwarz „Choroba Alzheimera.”
J.Schiefele „Pielegniarstwo geriatryczne.”

Jeśli potrzebujesz dodatkowych informacji lub wsparcia


Chcesz aby Nasza działalność dalej się rozwijała?
dotacja anima humana
Strona główna   Aktualności   Kontakt   Kopiowanie całości lub fragmentów bez zgody autora zabronione. licznik admin Czernecki Dariusz Google