anima humana logo stowarzyszenie anima humana opp poczta anima humana
Wybierz język... flaga polska flaga niemiecka

renata czernecki zdjecie Autor: Renata Czernecki - absolwentka Wydziału Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.

STRONA GŁÓWNA

Narkomania jest zjawiskiem społecznie szkodliwym. Może powodować bardzo poważne problemy natury fizycznej, psychologicznej, emocjonalnej, behawioralnej, socjalnej i finansowej.
Jak wynika z badań Instytutu Psychologii Zdrowia, przeprowadzonych wśród studentów, po narkotyki młodzież sięga głównie z powodu stresu, konkurencji, braku umiejętności organizacji czasu, odpowiedniej oceny własnych możliwości (studenci sięgają po amfetaminę, która zapewnia im szybkie przyswojenie informacji, łatwe zdanie egzaminu, ale powoduje również szybkie zapominanie).
Doktor S. Petrović wyróżnił trzy teorie powstawania narkomanii:

  1. teoria socjalna, która tłumaczy zjawisko powstawania nałogu, jako wynik braku umiejętności przystosowania się do zmian we współczesnym społeczeństwie;
  2. teoria interakcyjna: według niej za powstanie nałogu odpowiedzialna jest grupa, w której są narkotyki i aby zyskać jej aprobatę, należy postępować tak jak ona;
  3. teoria osobowości doszukująca się przyczyn powstawania nałogu w potrzebach psychologicznych jednostki.
Dlaczego dzieci sięgają po narkotyki? Jest to pytanie, na które w literaturze fachowej można znaleźć wiele odpowiedzi. Najczęstszymi przyczynami są:
  • chęć przynależności do grupy,
  • brak umiejętności odmawiania, brak silnej woli,
  • wzorowanie się na starszych,
  • bunt przeciwko zakazom dorosłych,
  • niska samoocena i chęć uwierzenia w siebie,
  • nuda,
  • zaspokajanie ciekawości, chęć eksperymentowania i zbierania nowych doświadczeń,
  • chęć zwrócenia uwagi na siebie,
  • ucieczka od problemów tj. problemów z komunikacją, problemów rodzinnych,
  • systematyczne nadużywanie przez rodziców środków psychotropowych,
  • nikotynizm, alkoholizm rodziców,
  • brak praktyk religijnych
Naukowcy wyodrębniają trzy grupy czynników wpływających na uzależnienia:
  1. biologiczne,
  2. psychologiczne,
  3. socjokulturowe.
Biologiczne podejście ma wyjaśnić działanie narkotyków na przewodzenie impulsów chemicznych i elektrycznych w mózgu i układzie nerwowym. Takim chemicznym przekaźnikiem jest endorfina, produkowana w tkance nerwowej, a uwalniana w sytuacji odczuwania bólu, strachu lub przy zaspokajaniu potrzeb seksualnych. Poziom przekaźnika zależy od uwarunkowań genetycznych. Ludzie o niskim poziomie endorfiny są podatni na stany depresyjne. Osoby takie mogą być szczególnie podatne na działanie opiatów i tak np. organizm o niskim poziome endorfiny będzie potrzebował heroiny.
Dopamina to kolejny neuroprzekaźnik, którego wysoki poziom w organizmie powoduje, że osoby są przebojowe, ambitne, impulsywne. Jednostka o niskim poziomie dopaminy będzie szczególnie narażona na działania amfetaminy, w celu zredukowania nieprzyjemnych bodźców.
W sytuacji, kiedy dostarczamy do organizmu narkotyk, działanie neuroprzekaźników zostaje zakłócone i heroina wywołuje długotrwały niedobór endorfiny, a kokaina stałe osłabienie funkcji dopaminy. W wyniku regularnego przyjmowania narkotyku osłabia się aktywność chemicznych przekaźników w mózgu i po zakończeniu działania narkotyku następuje zachwianie równowagi chemicznej w organizmie, które objawia się w sposób fizyczny i psychologiczny (tzw. głód narkotykowy). Trwałe uszkodzenie przekaźnika chemicznego zaburza ośrodek umożliwiający doznania szczęścia, dlatego użytkownicy po odstawieniu narkotyków maja obniżoną zdolność do odczuwania przyjemności.

Czynniki psychologiczne dzielą się na:

  • psychoanalityczne upatrujące powód nałogu w interakcjach zewnętrznych lub nieuświadomionych procesów, z których nie zdajemy sobie sprawy dopóki nie zostaną odkryte i wyjaśnione przez psychoanalityka,
  • behawioralne i dotyczą byłych narkomanów. Polega na zwracaniu uwagi na przedmioty związane z zażywaniem narkotyków, a które postrzegane są jako pozytywne np. bawienie się strzykawką przez narkomanów,
  • kognitywne, czyli poznawcze, które polegają na uczeniu się różnych zachowań poprzez obserwację. W teorii tej ważne są samoocena, samoakceptacja jako czynniki przyczyniające się i podtrzymujące nałóg.

Czynnik socjokulturowy dotyczy rodziny, jako moderatora potrzeb i zachowań oraz środowisko społeczne. Chęć zaistnienia w środowisku, przynależności i celowe przekraczanie norm, moda, łatwy dostęp do środka, tolerancja społeczna, brak restrykcji prawno - administracyjnych, to niektóre z czynników. Przykładami potwierdzającymi działanie czynników socjokulturowych mogą być hippisi, wojna w Wietnamie. Zakłócenie norm społecznych, kulturowych, moralnych i stosunków międzyludzkich spowodowały, ze żołnierze odurzali się heroiną. Po powrocie z wojny wielu z nich przestało brać narkotyki.

Każdy nałóg powoduje wyniszczenie organizmu, ma skutek otępiający, który daje złudne poczucie bezpieczeństwa.
Proces uzależnienia dzielimy na IV fazy:

  1. Faza eksperymentowania, która rozpoczyna się od:
    • drobnych kłamstw dot. spóźnień, towarzystwa w jakim dziecko się obraca, miejsc gdzie wychodzi,
    • zmiany w wyglądzie i zachowaniu, czyli dziwny zapach włosów i ubrań, nadmierne używanie środków zapachowych, zaczerwienione oczy, rozszerzone źrenice, utrzymujący się katar, nadpobudliwość, ospałość, po powrocie do domu przemykanie do pokoju aby nie zostać zauważonym.
  2. Faza przyjemności ze stanu odrzucenia:
    • nowi koledzy,
    • dziwne smutki, zamykanie się w sobie,
    • niechęć do spotkań rodzinnych,
    • kłamstwa,
    • porzucenie dotychczasowych zainteresowań,
    • słabe oceny w szkole,
    • pożyczanie pieniędzy,
    • posługiwanie się sloganem przez telefon,
    • dziwny strój, symbole buntu,
    • zaniedbywanie higieny osobistej,
    • częste przebywanie w łazience.
  3. Faza – najważniejsze, to być na " haju " za wszelką cenę:
    • coraz gorsze zachowanie,
    • codzienne odurzanie się z kolegami lub samemu,
    • pierwsze przedawkowania,
    • zerwanie kontaktów z kolegami nie biorącymi,
    • jawne identyfikowanie się z narkomanami,
    • patologiczne kłamstwo,
    • wejście na drogę przestępstwa – kradzieże, handel narkotykami,
    • porzucenie szkoły,
    • dorywcze prace,
    • kłótnie, bijatyki,
    • ogólne pogorszenie zdrowia – przewlekły kaszel, objawy po odstawieniu narkotyku.
  4. Faza – biorę żeby czuć się normalnie:
    • całkowite wyniszczenie organizmu – chroniczny kaszel, psychozy narkotyczne,
    • agresja,
    • kłopoty z prawem,
    • depresje wymuszające przyjmowanie narkotyku,
    • brak poczucia własnej wartości,
    • myśli samobójcze.
Leczenie uzależnień musi być przeprowadzone przez specjalistów w tym celu przeszkolonych. Terapie obejmują nie tylko osobę uzależnioną, ale również całe rodziny.

Jeśli potrzebujesz dodatkowych informacji lub wsparcia


Chcesz aby Nasza działalność dalej się rozwijała?
dotacja anima humana
Strona główna   Aktualności   Kontakt   Kopiowanie całości lub fragmentów bez zgody autora zabronione. monitoring pozycji admin Czernecki Dariusz Google