anima humana logo stowarzyszenie anima humana opp poczta anima humana
Wybierz język... flaga polska flaga niemiecka

renata czernecki zdjecie Autor: Renata Czernecki - absolwentka Wydziału Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.

NIKOTYNA

Światowa Organizacja Zdrowia w 1975r. uznała tytoń za substancję wywołującą uzależnienia. Może doprowadzić do uzależnienia :

  • psychicznego (behawioralne), uzależnione od czynników psychologicznych, środowiskowych lub społecznych gdzie przyjmowanie nikotyny spowodowane jest uzyskaniem przyjemności lub w celu uniknięcia złego samopoczucia z powodu jej braku,
  • fizycznego, które zależy od zjawiska tolerancji, czyli konieczności aplikowania coraz większych dawek w celu otrzymania tego samego efektu oraz objawów odstawieniowych.
Uzależnienie od nikotyny według Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego można rozpoznać w przypadku wystąpienia w okresie 12 miesięcy – 3 i więcej kryteriów:
  • zwiększona tolerancja na nikotynę,
  • występowanie objawów abstynencji po zaprzestaniu lub zmniejszeniu palenia tytoniu,
  • trudności w kontrolowaniu używania nikotyny,
  • przeznaczenie dużej ilości czasu i pieniędzy na palenie tytoniu,
  • ograniczenie innych zajęć i różnych rodzajów aktywności na rzecz palenia tytoniu,
  • brak powodzenia w zmniejszeniu ilości wypalanego tytoniu,
  • używanie tytoniu mimo świadomości szkodliwości palenia papierosów
Palenie tytoniu obecnie wśród młodzieży jest zjawiskiem popularnym, mimo cyklicznej edukacji antynikotynowej i zmian w prawie. Badania epidemiologiczne wykazały, że do palenia tytoniu przyznaje się do 80% uczniów. Pierwsze próby palenia tytoniu u chłopców obserwuje się około 7-8 roku życia, u dziewcząt między 12, a 13. Palenie tytoniu przez młodzież związane jest z modą, chęcią zaimponowania w grupie. Do młodych ludzi nie przemawiają napisy na opakowaniach papierosów. Ciekawostką jest stylizacja niektórych opakowań np. takie, gdzie widnieje wizerunek wielbłąda. Najprawdopodobniej adresowane jest do najmłodszych. Wielbłąd zwierzątko miłe i przyjemne, jeżeli jest na opakowaniu, to jego zawartość nie może być szkodliwa. W ten sposób koncerny tytoniowe oswajają najmłodszych z papierosami i zapewniają sobie kolejnych klientów na ich kosztowny towar.
Duży stopień nikotynizmu wśród dzieci i młodzieży niewątpliwie jest związany z popularnością nałogu wśród dorosłych. Palenie tytoniu przez dorosłych w środowisku domowym powoduje problem palenia biernego. Niepalący wdycha od 1/3 do 1/2 zawartości tzw. strumienia bocznego z dymu tytoniowego, który ze względu na niższą temperaturę spalania zawiera szczególnie toksyczne i kancerogenne substancje. Bardzo niepokojącym zjawiskiem jest palenie tytoniu przez kobietę ciężarną i wpływ na płód, a po porodzie – na dziecko jego zdrowie i rozwój. Czynniki szkodliwe zawarte w dymie tytoniowym działają na narządy i układy płodu mutogennie i rakotwórczo. Dzieci narażone na dym tytoniowy cierpią na alergie wziewne i pokarmowe, mają upośledzoną zdolność uczenia się.
Negatywnym następstwem biernego palenia są koszty wynikające z leczenia dzieci na choroby wynikające z biernego palenia. Dotyczy one min. niskiej masy urodzeniowej dziecka, zespół nagłej śmierci niemowlęcia, zapalenie oskrzelików spowodowane wirusem RS, zapalenie ucha, wysiękowe zapalenie ucha, astma oskrzelowa, oparzenia.
Palenie bierne jest również niebezpieczne wśród dorosłych. Może wywoływać:
  • raka płuc i inne nowotwory złośliwe,
  • choroby układu krążenia,
  • infekcje układu oddechowego,
  • obniżenie wydolności oddechowej,
  • chrypkę.
Dane epidemiologiczne z wielu krajów wskazują na powiązanie palenia papierosów z występowaniem wielu groźnych chorób dla człowieka. Osoby w wieku średnim najbardziej narażone są na ryzyko wystąpienia zgonu, potem stopniowo spada, co jest wynikiem stopniowej selekcji populacji, a nie zmniejszenia szkodliwości palenia papierosów przez osoby starsze. Szkodliwe działanie tytoniu na organizm ludzki dotyczy właściwie wszystkich organów, a efekty zależą od intensywności, czasu palenia oraz metody palenia.
Do najczęstszych schorzeń spowodowanych paleniem papierosów zalicza się:
  • choroby serca i naczyń:
    • choroba wieńcowa,
    • miażdżyca naczyń,
    • nadciśnienie,
    • zaburzenia rytmu serca,
  • choroby układu oddechowego:
    • zapalenie płuc,
    • gruźlica,
    • grypa,
    • astma,
  • nowotwory:
    • płuca,
    • tchawicy,
    • krtani,
    • przełyku,
    • nerki,
    • wątroby,
    • pęcherza moczowego,
  • choroby zębów:
    • próchnica,
    • zapalenie dziąseł,
    • pradontoza,
    • owrzodzenie dziąseł,
    • cuchnący oddech,
  • inne zaburzenia i choroby:
    • owrzodzenie żołądka, dwunastnicy,
    • osteoporoza,
    • cukrzyca i jej powikłania,
    • niepłodność niepłodność kobiet i mężczyzn,
    • zaburzenia miesiączkowania,
    • impotencja,
    • wczesna menopauza,
    • przytępienie węchu i smaku,
    • obniżenie aktywności życiowej,
    • częste przeziębienia,
    • szybsze łysienie,
    • wcześniejsze oznaki starzenia się (zmarszczki),
    • brązowe zabarwienie zębów i palców.
Nałóg palenia papierosów ma również znaczenie ekonomiczne. Oprócz znacznych wydatków na leczenie, o których pisałam wcześniej, palacz musi zawsze mieć odłożoną dużą sumę na zakup papierosów. Ma mniejsze szanse na uzyskanie dobrej pracy (w związku z nowymi przepisami). Palacz jest mniej wydajny w pracy, stwarza niebezpieczeństwo pożaru, wypadku samochodowego. Częściej musi prać odzież, sprzątać mieszkanie. Czasami dochodzi do zniszczeń w postaci nadpalonej odzieży, pościeli, dywanów, obić mebli.

Terapia osób uzależnionych od nikotyny powinna przeprowadzona być w sposób profesjonalny przez osoby wykwalifikowane. Istnieje wiele środków farmakologicznych, które mają pomagać w zwalczaniu nałogu. Powinny one być skonsultowane z lekarzem rodzinnym. W terapii uzależnionych od tytoniu bardzo ważna jest motywacja do rzucenia nałogu, polegająca na uświadomieniu szkodliwego wpływu tytoniu na zdrowie własne i innych oraz ustalenie argumentów "za" i "przeciw" decyzji o paleniu lub niepaleniu.
Stosowane są metody pomocy zdecydowanym rzucić palenie, należą do nich:

  • założenie dzienniczka palacza,
  • ustalenie celu rzucenia lub ograniczenia palenia,
  • ustalenie daty zaprzestania palenia,
  • przedstawienie alternatyw lub substytutów – lekarz,
  • zastosowanie terapii zastępczej – lekarz, gumy nikotynowe, plastry lub przylepce,
  • rozbudzanie zainteresowań publikacjami na temat rzucenia palenia,
  • zachęcanie do stosowania metod wsparcia rodzinnego i społecznego, walka ze stresem.
Obecnie ze względu na prawo ograniczające miejsca palącym, nałogowi palacze postrzegają siebie jako osoby gorsze, upośledzone. Również cena papierosów jest czynnikiem wpływającym na decyzję rzucenia palenia. Zmiany w prawie i wzrastająca akcyza na papierosy są pozytywnym elementem, który będzie miał na pewno przełożenie na kondycję zdrowotną i ekonomiczną społeczeństwa.

Jeśli potrzebujesz dodatkowych informacji lub wsparcia


Chcesz aby Nasza działalność dalej się rozwijała?
dotacja anima humana
Strona główna   Aktualności   Kontakt   Kopiowanie całości lub fragmentów bez zgody autora zabronione. monitoring pozycji admin Czernecki Dariusz Google