anima humana logo stowarzyszenie anima humana opp poczta anima humana
Wybierz język... flaga polska flaga niemiecka

darek czernecki zdjecie

WYPALENIE ZAWODOWE

Definicja wypalenia zawodowego

zapalka Emmer podaje, że wypalenie to „...stan fizycznego i psychicznego wyczerpania, który powstaje w wyniku działania długotrwałych negatywnych uczuć, rozwijających się w pracy i w obrazie własnym człowieka”. Aronson nazywa wypalenie „syndromem wyczerpania” dotykającym osoby trudniące się zawodowo niesieniem pomocy innym ludziom. Wyczerpanie to występuje w pracy zawodowej, w czasie wolnym, w związku partnerskim, rodzinie i dotyczyć może:
  • pracowników socjalnych
  • opiekunów
  • rodziców rodzin zastępczych
  • osób udzielających pomocy uzależnionym
  • personelu opieki zdrowotnej: kierownictwa przychodni i szpitali, lekarzy, pielęgniarek
  • badaczy społecznych
  • doradców i trenerów
  • sióstr zakonnych
  • kapłanów związków wyznaniowych
  • osób mających pieczę nad budżetem
  • farmaceutów
  • logopedów
  • terapeutów zajęciowych
  • psychologów
  • pedagogów
  • rodziców dzieci autystycznych
  • wychowawców
  • nauczycieli
  • trenerów
  • prawników
  • policjantów
  • personelu więziennego
  • menadżerów
  • studentów
  • bezrobotnych
  • innych grup zawodowych

Wskaźniki wypalenia zawodowego

W koncepcji Maslacha wyznacznikami wypalenia zawodowego są: wyczerpanie emocjonalne, depersonalizacja, niska ocena własnej wydajności. Inni specjaliści (m.in.: Kaslow, Schulman, Cherniss) podają kilka wskaźników ostrzegających przed wypaleniem zawodowym. Są to:
  • niechęć towarzysząca wychodzeniu do pracy
  • powtarzające się skargi na niechęc do pracy
  • poczucie izolacji od świata
  • doznawanie uczucia trudu i beznadziei
  • wzrost ilości negatywnych wzajemnych przeniesień w kontaktach z podopiecznymi
  • stereotypizacja podopiecznych
  • wzrost cynizmu i postaw strofujących wobec podopiecznych
  • irytacja, negacja, drażliwośc i brak cierpliwości w domu
  • problemy małżeńskie i rodzinne
  • zaburzenia snu
  • częste choroby i inne dolegliwości psychosomatyczne bez rozpoznawalnych przyczyn
  • częste bóle głowy i dolegliwości przewodu pokarmowego
  • nieustępliwość w myśleniu i niechęć do zmian
  • myśli o ucieczce
  • ekscesywne używanie środków psychoaktywnych (alkohol, narkotyki)
  • myśli samobójcze
Jeśli chcesz wykonać test zagrożenia wypaleniem zawodowym kliknij tutaj.

Czynniki sprzyjające wypaleniu zawodowemu

Do najczęściej wymienianych przyczyn wyczerpania zawodowego zalicza się:
  • to samo miejsce wykonywania pracy i zamieszkiwania osoby pomagającej
  • niezadowolenie z pracy
  • nadużywanie alkoholu i zażywanie narkotyków
  • oczekiwanie zamiany osoby podopiecznej na inną przy jednoczesnym braku wpływu na taką decyzję ze strony osoby pomagającej
  • brak wiary w sukces zawodowy
  • brak dostępu do wyczerpujących informacji dla początkujących pracowników
  • złe stosunki z kolegami i przełożonymi w pracy
  • brak okazji do otwartych wypowiedzi i uzyskiwania wsparcia w pracy
  • rutyna w pracy
  • zbyt duża ilość obowiązków zawodowych

Etapy rozwoju wypalenia zawodowego

grzeczność i idealizm
strzalka
przepracowanie
strzalka
zmniejszenie grzeczności
strzalka
poczucie winy z powodu zmniejszającej się grzeczności
strzalka
wzrost wysiłku w celu poprawy grzeczności
strzalka
brak sukcesów
strzalka
bezradność
strzalka
utrata nadziei
strzalka
wyczerpanie, apatia, złość, niechęć do podopiecznych
strzalka
WYPALENIE

Możliwości przeciwdziałania wypaleniu i jego następstwom

Higiena psychiczna

Pojęcie to definiuje się jako teorię i praktykę w zakresie ochrony zdrowia psychicznego będącą zbiorem prewencyjnych i leczniczych środków przeciwko zewnętrznym i wewnętrznym obciążeniom oraz nieprawidłowościom w życiu psychicznym.
W zakresie kształtowania dnia codziennego higiena psychiczna polega na uświadomieniu sobie stanu faktycznego oraz stwierdzeniu, czy powinno się cos w tym zakresie skorygować np.: „Proszę zapisać, w których momentach dnia wykazuje Pani/Pan brak rozsądku? Proszę postawić sobie pytanie, w jakiej sytuacji jest to nieuniknione, a kiedy można się tego ustrzec?”.
Inicjatywy terapeutyczne pomagają w odprężeniu, wyjaśnieniu stanów psychicznych i reorientacji. Zaliczamy do nich m.in.: autoterapię, techniki relaksacyjne i aktywizujące, arteterapię, nagradzanie siebie, zatrzymywanie myślenia.
Podobne działanie terapeutyczne wykazują różne działania codziennej praktyki tj. pisanie dziennika, modlitwa, pozytywne myślenie, doznanie przepływu (w terapii gestalt nazywane konfluencją) polegające na całkowitym oddaniu się i zatraceniu w jakiejś czynności i „zapominaniu o wszystkim”, regulacja bliskości czyli umiejętnośc pogodzenia odpowiedniego dystansu z podopiecznym przy zachowaniu głębokiego zrozumienia dla jego osoby, czytanie odpowiednich lektur, umiejętne korzystanie z samotności działającej uzdrawiająco, wydłużenie czasu wolnego, obcowanie z osobami zadowolonymi z życia, wypracowanie nowego światopoglądu, podnoszenie kwalifikacji, zmiana pracy.

Oparcie społeczne

Termin ten rozumiany jest jako rodzaj komunikatu, który informuje nas, ze jesteśmy kochani, doceniani i uznawani za wartościowe jednostki oraz uczestnicy komunikacji międzyludzkiej i wzajemnych zobowiązań. Oparcie społeczne oddziałuje na nas poprzez:
  • zaspokajanie podstawowych potrzeb społecznych
  • ochronę przed przeciążeniami
  • pomoc w przepracowaniu przeciążeń
  • bezpośredni wpływ na procesy fizjologiczne reguluje nasze zachowania istotne dla zdrowia
  • informacje zwrotne
pionki

Superwizje

Jest to forma pomocy psychologiczno-społecznej niesionej w miejscu pracy dla osób związanych z zawodami niosącymi pomoc innym ludziom. Superwizja odbywa się między superwizorem a osobą superwizowaną lub grupa osób superwizowanych i dotyczy problemów intrapsychicznych, interakcyjnych, grupowych i instytucjonalnych. Działanie superwizora ma ca celu:
  • odciążenie
  • wyjaśnienie tożsamości zawodowej
  • wzmocnienie kompetencji działania
Przykładowy temat pracy superwizyjnej:
Superwizanci: pracownicy socjalni
Temat: Kontakty z klientami, kolegami, sądem, PP-P, PUP.

Działania w obrębie instytucji

W grupie współpracowników upatruje się jednego z najsilniejszych czynników odciążających (i zarazem obciążających w przypadku braku właściwych relacji) do których zalicza się m.in.: otwartość w okazywaniu uczuć, doświadczenie przynależności i wspólnoty (także cierpienia i obciążenia), doradztwo, uczenie się identyfikacji z grupą, doświadczanie pochwał, doświadczanie pomocy.
Od kierownictwa oczekuje się w zakresie przeciwdziałania wypaleniu zawodowemu u podwładnych:
  • pomocy w przyswojeniu sobie i podwładnym strategii przeciwdziałania i zwalczania wypalenia zawodowego
  • tworzenia realistycznych celów działania
  • nagradzania podwładnych (nie tylko finansowego ale werbalnego, systematycznego)
  • podziału zadań niewdzięcznych i trudnych między wszystkich pracowników
  • jasnego formułowania zakresu odpowiedzialności
  • współtworzenia koncepcji rozwoju zawodowego podwładnych
  • wdrożenia sprawnych systemów przepływu informacji
  • tworzenia idei motywujących do pracy
Opracowano na podstawie:
Jörg Fengler: „Pomaganie męczy”

Jeśli potrzebujesz dodatkowych informacji lub wsparcia


Chcesz aby Nasza działalność dalej się rozwijała?
dotacja anima humana
Strona główna   Aktualności   Kontakt   Kopiowanie całości lub fragmentów bez zgody autora zabronione. monitoring pozycji admin Czernecki Dariusz Google